Đến Hà Giang ăn đặc sản gì?

02/09/2016 | 16:13 218 lượt xem dế mèn phiêu lưu kí

Thắng cố, rêu nướng, cháo Ấu tẩu, bánh cuốn nước xương là những món ăn mang đậm phong vị vùng đất Hà Giang.

 Hãy cùng www.luonlo.net điểm danh 10 món đặc sản của Hà Giang nhé!

1. Bánh cuốn trứng

Không giống miền xuôi, bánh cuốn trứng Hà Giang có nước chấm làm từ nước ninh xương, thả thêm nhúm hành lá và vài miếng giò cắt nhỏ. Bánh cuốn khi tráng được đập thêm một quả trứng rồi cuộn lại để chín hơi ở bên trong. Trứng khi ấy chỉ chín lòng đào nên khách ăn cần cẩn thận để không bị tràn ra ngoài.

Bánh cuốn chấm cùng nước lèo nóng hổi, ăn miếng đầu thấy hơi nhạt nhẽo nhưng ăn tiếp sẽ thấy “đã” vô cùng.

bánh cuốn trứng Hà Giang

Bạn có thể tìm đến các quán ở đường Lý Tự Trọng (TP Hà Giang) hoặc đối diện chợ Đồng Văn cũ.

2. Thắng cố

Nhiều khách dưới xuôi thường đồn thổi tất cả ruột gan, phèo, phổi của con ngựa không cần rửa và làm sạch mà cho hết vào nồi thắng cố nên món ăn mới có mùi kỳ lạ thế. Thực tế, đó là mùi từ địa liền, lá chanh nướng, hạt dổi, củ sả quyện cùng nồi nước thịt ninh nhừ.

Món thắng cố phải nấu trên bếp than đượm lửa. Người nấu trút các miếng thịt ngựa đã xắt vừa ăn vào chảo lớn, không cần thêm dầu mỡ mà để tự mỡ từ miếng thịt ngựa chảy ra rán chính nó. Khi đảo thịt se cạnh mới đổ nước vào chảo và cứ ninh như thế hàng tiếng đồng hồ trên lửa to đến lúc thịt nhừ, thi thoảng mở vung, hớt váng mỡ đổ đi để nước trong chứ không bị đục.

thắng cố HàGiang

Ngồi bên nhau trong tiết trời se lạnh của Hà Giang, ăn miếng thắng cố nóng hổi và nhâm nhi chén rượu men lá thơm nồng, du khách sẽ hiểu được tại sao người vùng cao cứ đến chợ phiên lại phải gặp nhau bên bát thắng cố và chén rượu ngô đến say ngất ngây mới trở về nhà.

3. Cháo ấu tẩu

Không chỉ là món ăn đơn thuần, bát cháo còn là một vị thuốc giải cảm, chính vì thế mà các quán bán cháo ấu tẩu thường chỉ mở vào ban đêm khi tiết trời chuyển sang se lạnh.

Cháo nấu từ nếp, tẻ thơm, củ ấu tẩu, nước hầm chân giò, khi ăn rắc thêm các loại rau thơm và chút thịt nạc băm nhỏ. Cháo có vị đắng nên còn được gọi là cháo đắng.

cháo ẩu tấu HàGiang

Giữa đêm lạnh, ngồi nhẩn nha từng thìa cháo đắng bên cạnh bếp lửa bập bùng, cũng là một cách khám phá thêm về văn hóa và ẩm thực của mảnh đất Hà Giang.

4. Rêu nướng

Kỳ lạ nhất trong các món ăn ở Hà Giang phải kể đến rêu nướng của người dân tộc Tày, xã Xuân Giang, Quang Bình. Bà con dân tộc thường tìm những bãi rêu lớn ở suối, mang về làm kỹ cho sạch nhớt rồi chế biến thành các món như rêu rán, rêu khô, rêu nướng. Nhưng nổi tiếng và ngon nhất vẫn là món rêu nướng.

rêu nướng Hà Giang

Sau khi tẩm ướp với gia vị, sả, mùi tàu, răm và hạt dổi, rêu được gói trong lá rồi hoặc kẹp que tre nướng trực tiếp trên than. Chín mặt này mới lật mặt kia nướng tiếp chứ không lật đi lật lại nhiều lần như các món nướng khác.

5. Thắng dền

Khá giống với bánh trôi tàu hay bán ở Hà Nội, thắng dền làm từ bột gạo nếp bọc nhân đậu xanh hoặc không nhân, nặn to hơn đầu ngón tay cái một chút và cho vào luộc. Đến khi nào bánh nổi lên trên bề mặt nước thì vớt vào bát, chan nước dùng nấu từ đường hoa mai, nước cốt dừa và gừng tươi thái lát. Khi ăn chủ quán rắc thêm chút dừa nạo và lạc hoặc vừng rang chín thơm.

thắng dền Hà Giang

Giữa một ngày mùa lạnh ở Đồng Văn, ngồi nhẩn nha ăn từng miếng thắng dền, cảm nhận vị ngọt ngào, béo ngậy và thơm nồng mùi gừng, giúp cái lạnh giảm đi ít nhiều lần.

6. Lạp xưởng gác bếp

Loại thịt được người dân Hà Giang chọn làm lạp xưởng phải là loại thịt nửa nạc, nửa mỡ. Thịt được lược bỏ bì, băm rối rồi ướp gia vị, rượu trắng, nước gừng, nhồi lòng, sau đó mang gác bếp đến khô để món ăn đượm mùi khói bếp và thơm thoang thoảng mùi rượu, gia vị của vùng cao. Khi ăn người ta mang chiên cả khúc rồi xắt lát, chấm với mắm gừng.

lạp xưởnggác bếp Hà Giang

Miếng lạp xưởng gác bếp có vị dai dẻo của thịt, béo của mỡ và mùi thơm đặc trưng không lẫn vào đâu khác.

7. Phở chua

Phở chua có tên gọi gốc Trung Quốc là “Lương pàn”, nghĩa là phở mát, vì thế đây là món ăn phổ biến ở Hà Giang vào mùa hè. Nguyên liệu làm nên bát phở gồm bánh phở, thịt xá xíu, vịt quay, lạp xưởng, lạc chao dầu cùng các loại rau thơm, đu đủ nạo rồi cuối cùng rưới nước dùng phở sền sệt, chua chua, ngọt ngọt lên trên.

phở chua hà giang

Bát phở ăn có vị lạ miệng khác hẳn với phở nước thông thường dưới vùng xuôi, phổ biến tại các chợ phiên Hà Giang.

8. Thịt trâu, lợn gác bếp

Hà Giang là một tỉnh miền núi phía bắc với nhiều dân tộc anh em sinh sống với nhau nên tục gác thịt lên bếp đã trở thành thói quen (phong tục thông lệ) trong mỗi gia đình. Từ bao đời, thịt trâu, lợn gác bếp đã trở thành món ăn không thể thiếu và là đặc sản Hà Giang mà du khách không thể bỏ qua khi đến đây.

trâu gác bếp Hà Giang

Thịt trâu, lợn gác bếp thường là những thớ thái dọc dài, từng miếng thịt trâu – lợn một được xiên vào những que to rồi treo lên gác bếp. Trước khi mang gác bếp, người dân đã tẩm các gia vị vào thịt như ướp thịt với các gia vị khác như ớt, gừng, đặc biệt là mắc khén.

Sau một thời gian, những miếng thịt sẽ khô lại nhưng vẫn giữ được gia vị quệt lên đó, và có hương vị đặc trưng rất ngọt và thơm. Thịt gác bếp ăn ngon mà lại không có chất bảo quản, là món ăn khoái khẩu của du khách mỗi khi có dịp đến Hà Giang. Nhiều người đến đây không quên mua một ít về làm quà cho mọi người. Chính những du khách đến nơi đây là người đã truyền và mang thịt trâu, lợn gác bếp đến nhiều người biết hơn và làm món ăn đặc sản Hà Giang này có thương hiệu mạnh hơn.

thịt trâu gác bếp Hà Gang

 

9. Lợn cắp nách

Lợn cắp nách có tên gọi rất đặc biệt mà ai cũng tò mò không biết cái tên đó sinh ra như thế nào. Sở dĩ chúng được gọi như vậy vì thân hình của con lợn này khá bé mà người dân khi bắt lọ hay để ôm thọt vào người hay treo dưới nách. Hơn nữa, lợn cắp nách được ra đời từ thói quen chăn nuôi lạc hậu của bà con các dân tộc vùng cao của Lào Cai như: Dao, Thái, Mông… Đây thực chất là giống lợn đặc trưng truyền thống được lai giữa lợn rừng và lợn Mường và việc nuôi giữ khá đơn giản. Thường thì sau khi lợn mẹ sinh ra lợn con, chúng được thả rông mặc cho mưa nắng, không có chuồng trại, không được chăm sóc. Những con lợn phải tự kiếm thức ăn từ những cây củ dại ở ngoài vườn, rừng… thỉnh thoảng mới được cho ăn những bắp ngô, củ sắn.

lợn cắp nách Hà Giang

 

Không giống như loại lợn khác ở miền xuôi được chăn nuôi cẩn thận và ăn nhiều cám nên có thân hình béo mỡ hơn, còn lợn cắp nách nhỏ, do thói nuôi thả dông mà khiến chúng bé nhỏ và thịt của chúng nạc. Vì vậy, lợn cắp nách có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon khác nhau rất được ưa chuộng.

Lợn cắp nách làm sạch rồi có thể chế biến tùy theo sở thích của mỗi người. Với thịt lợn này có thể dùng nướng, hấp, kho tùy sở thích, có thể dùng xương để ninh thành món canh ngon. Ngon nhất phải kể đến món lòng dồi và thịt bụng còn lẫn cả xương sườn hấp cách thủy, chấm lá nhội giã nhỏ trộn hạt xẻn hoặt hạt dổi, ớt xanh. Vị hơi chua, chát và mùi thơm của hạt dổi, lá chanh gặp món thịt ba chỉ ăn cũng sẽ có hương vị đặc biệt.

lợn cắp nách Hà Giang 1

 

10. Cơm lam Bắc Mê

Cơm lam là cơm được nấu bằng ống nứa, ống tre và nướng chín trên than, lửa. Đồng bào dân tộc thường làm món cơm này để mang theo khi đi làm nương làm rẫy, vừa thuận tiện, lại vừa được bảo quản tốt, không bị ôi thiu. Để làm món cơm lam Bắc Mê không hề khó, công đoạn đơn giản và cũng không hề tốn kém. Người dân thường chọn nguyên liệu là loại gạo nếp ngon nhất được trồng trên nương, rồi ngâm kỹ trong nước. Việc lựa chọn gạo là yếu tố quan trọng nhất vì chúng quyết định phần lớn độ ngon và mùi thơm của cơm lam. Gạo nếp ngâm, vo sạch rồi trộn đều cùng với một chút muối.

Nấu cơm lam Bắc Mê không chỉ có gạo là đủ, phải dùng đến những ống nứa, thân cây tre, trúc được chặt từ trên núi mang về. Khi lấy được những thân nứa, tre, trúc mang về, người dân sẽ bỏ một đầu, đổ gạo nếp vào ống tre rồi đổ nước vào vừa tới lớp gạo trên cùng, sau đó lấy lá chuối hoặc lá dong làm nút và nút chặt lại một đầu.

cơm lam 1

 

Khi đã đổ đầy gạo nếp vào từng ống tre, người ta sẽ để những ống tre đó đốt trên bếp than hồng, vừa đốt vừa xoay tròn từ từ cho nhiệt tác dụng đều lên xung quanh vỏ ống. Nướng cơm lam Bắc Mê chỉ mất khoảng một giờ, khi mà mùi thơm của cơm toả ra thơm lừng là cơm đã chín và ngon rồi.

cơm lam

 

Hãy đến Hà Giang để thưởng thức trọn vẹn từ cảnh đẹp, đến các món ẩm thực đặc sắc nơi núi rừng các bạn nhé!

Đến Hà Giang ăn đặc sản gì?
Đánh giá bài viết